ბლოგი

10.10.2026

სუროგაცია და ხელოვნური განაყოფიერება საქართველოში: სამართლებრივი გზამკვლევი

საქართველოში სუროგაცია და ხელოვნური განაყოფიერება კანონიერია. ამ სფეროს ოთხი აქტი აწესრიგებს: „ჯანმრთელობის დაცვის შესახებ“ კანონის 143-ე მუხლი, იუსტიციის მინისტრის №18 ბრძანების მე-19 მუხლი, იუსტიციის მინისტრის №71 ბრძანების 54¹ მუხლი და „პაციენტის უფლებების შესახებ“ კანონი. სუროგაციით სარგებლობა შეუძლია მხოლოდ ქალისა და მამაკაცისგან შემდგარ წყვილს, რომელიც სულ მცირე ერთი წელია დაქორწინებულია ან ერთად ცხოვრობს. ხელშეკრულება ემბრიონის შექმნამდე უნდა დაიდოს და მოწმდება საჯარო სანოტარო აქტით. ბავშვის მშობლებად წყვილი რეგისტრირდება, სუროგატი დედა და დონორი კი მშობლად ვერასდროს ჩაიწერება. 2023 წელს ინიცირებული კანონპროექტი, რომელიც უცხოელებს სუროგაციას აუკრძალავდა, დღემდე მიღებული არ არის.

მოკლედ:

სუროგაცია ნებადართულია „ჯანმრთელობის დაცვის შესახებ“ კანონის 143-ე მუხლის 1-ლი პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტით.
ხელშეკრულების მხარე შეიძლება იყოს მხოლოდ ქალისა და მამაკაცის წყვილი, რომელიც ქორწინებაშია სულ მცირე 1 წელი ან ფაქტობრივ თანაცხოვრებაშია სულ მცირე ბოლო 1 წლის განმავლობაში (№18 ბრძანების მე-19 მუხლის 1¹ პუნქტი).
ხელშეკრულება იდება ემბრიონის შექმნამდე და მოწმდება ერთ ნოტარიუსთან, საჯარო სანოტარო აქტით (№71 ბრძანების 54¹ მუხლი).
სუროგატი დედა ნოტარიუსთან პირადად უნდა გამოცხადდეს. წარმომადგენლის გამოყენება მას ეკრძალება.
დაბადების რეგისტრაციის დოკუმენტები სამედიცინო ცნობის წარდგენიდან 7 კალენდარულ დღეში უნდა წარედგინოს. წინააღმდეგ შემთხვევაში ბავშვი მშობლების მითითების გარეშე რეგისტრირდება.
კანონმდებლობა მოქალაქეობის მიხედვით არ განასხვავებს. უცხოელების აკრძალვის კანონპროექტი (№07-2/299/10) 2023 წლიდან პარლამენტშია და მიღებული არ არის.

არის თუ არა სუროგაცია ლეგალური საქართველოში?

დიახ. „ჯანმრთელობის დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონის 143-ე მუხლის 1-ლი პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტი ექსტრაკორპორულ განაყოფიერებას უშვებს, „თუ ქალს არა აქვს საშვილოსნო, განაყოფიერების შედეგად მიღებული ემბრიონის სხვა ქალის („სუროგატული დედის“) საშვილოსნოში გადატანის და გამოზრდის გზით“. ამისთვის აუცილებელია წყვილის წერილობითი თანხმობა.

კანონი იყენებს ტერმინს „ექსტრაკორპორული განაყოფიერება“. ეს იგივეა, რასაც ყოველდღიურად ხელოვნურ განაყოფიერებას ან ინ ვიტრო განაყოფიერებას (IVF) ვუწოდებთ.

ამ ნორმიდან სამი რამ გამომდინარეობს:

კანონი მხოლოდ გესტაციურ სუროგაციას აწესრიგებს. სუროგატ დედას გადაეცემა უკვე შექმნილი ემბრიონი. ტრადიციული სუროგაცია, როცა სუროგატი დედის საკუთარი კვერცხუჯრედი გამოიყენება, ამ მუხლით გათვალისწინებული არ არის.
ნორმის ტექსტი ერთ სამედიცინო ჩვენებას ასახელებს: საშვილოსნოს არქონას. კანონი სხვა ჩვენებებს არ ჩამოთვლის. ამიტომ მნიშვნელოვანია, რომ სუროგაციის სამედიცინო საფუძველი პაციენტის სამედიცინო დოკუმენტაციაში მკაფიოდ იყოს ასახული.
ანაზღაურების საკითხს კანონი არ არეგულირებს. სუროგატი დედისთვის თანხის გადახდას არც პირდაპირ უშვებს და არც კრძალავს. კომერციული სუროგაცია საქართველოში წლებია მოქმედებს, ხოლო 2023 წლის კანონპროექტი მის აკრძალვას და მხოლოდ ალტრუისტული მოდელის დაშვებას ისახავდა მიზნად.

რომელი კანონები არეგულირებს სუროგაციას და ხელოვნურ განაყოფიერებას?

სუროგაციის სამართლებრივი რეჟიმი ერთ აქტში არ არის თავმოყრილი. ის ოთხი აქტის ერთობლიობით იქმნება:

„ჯანმრთელობის დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონი, 143-ე მუხლი. ადგენს, როდის არის დასაშვები ექსტრაკორპორული განაყოფიერება და სუროგაცია და ვინ ითვლება ბავშვის მშობლად.
იუსტიციის მინისტრის 2012 წლის 31 იანვრის №18 ბრძანება „სამოქალაქო აქტების რეგისტრაციის წესის დამტკიცების შესახებ“, მე-19 მუხლი და დანართი №2. განსაზღვრავს, ვინ შეიძლება იყოს ხელშეკრულების მხარე, როდის უნდა დაიდოს ხელშეკრულება, რომელი დოკუმენტებია საჭირო და როგორ რეგისტრირდება ბავშვის დაბადება.
იუსტიციის მინისტრის 2010 წლის 31 მარტის №71 ბრძანება „სანოტარო მოქმედებათა შესრულების წესის შესახებ“ ინსტრუქციის დამტკიცების თაობაზე“, 54¹ მუხლი. ადგენს ხელშეკრულების სანოტარო დამოწმების წესს.
„პაციენტის უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონი. მოქმედებს ყველა მონაწილის მიმართ, როგორც პაციენტის: მოიცავს ინფორმირებულ თანხმობას, სამედიცინო ჩანაწერებზე წვდომას და კონფიდენციალობას.

დღევანდელი რეჟიმის უმეტესი ნაწილი 2020 წელს ჩამოყალიბდა. იუსტიციის მინისტრის 2020 წლის 25 აგვისტოს №598 ბრძანებამ №18 ბრძანებაში წყვილის კრიტერიუმი დაამატა, ხოლო 2020 წლის 21 სექტემბრის №614 ბრძანებამ №71 ბრძანებაში 54¹ მუხლი შეიტანა.

ვის შეუძლია სუროგაციით სარგებლობა საქართველოში?

№18 ბრძანების მე-19 მუხლის 1¹ პუნქტის თანახმად, ხელშეკრულების მხარე შეიძლება იყოს ქალისა და მამაკაცისგან შემდგარი წყვილი, რომლის მიზანია ექსტრაკორპორული გზით დაბადებული ბავშვის აღზრდა, თუ:

ა) ისინი ქორწინებაში იმყოფებიან და ქორწინებიდან სულ მცირე 1 წელია გასული; ან
ბ) ისინი ფაქტობრივ თანაცხოვრებაში იმყოფებიან სულ მცირე უკანასკნელი 1 წლის განმავლობაში.

იმავე ბრძანების მე-2 მუხლის „ზ“ ქვეპუნქტი წყვილს ასევე ქალისა და მამაკაცის სახით განმარტავს. ეს ნიშნავს, რომ მარტოხელა პირი და ერთსქესიანი წყვილი საქართველოში სუროგაციის ხელშეკრულების მხარე ვერ იქნება.

თანაცხოვრება ნოტარიუსის წინაშე დოკუმენტებით უნდა დადასტურდეს (მე-19 მუხლის 1² პუნქტი და №71 ბრძანების 54¹ მუხლის მე-4 პუნქტი). ესენია:

საინფორმაციო-სამისამართო ბარათი, რომელიც ერთ მისამართზე რეგისტრაციას ადასტურებს;
საჯარო რეესტრის ამონაწერი საერთო სარგებლობისთვის გამიზნულ ქონებაზე თანამესაკუთრეობის შესახებ;
რელიგიური ქორწინების დამადასტურებელი საბუთი;
ნებისმიერი სხვა საჯარო დოკუმენტი, რომელიც თანაცხოვრების ფაქტს ადასტურებს.

უცხოელი წყვილისთვის ეს ჩამონათვალი ხშირად პრობლემას ქმნის, რადგან ქართული საინფორმაციო-სამისამართო ბარათი ან საჯარო რეესტრის ამონაწერი მათ არ აქვთ. ამ შემთხვევაში საჭიროა უცხოური საჯარო დოკუმენტები, სათანადოდ დამოწმებული და ნათარგმნი.

შეუძლიათ თუ არა უცხოელებს სუროგაცია საქართველოში?

მოქმედი კანონმდებლობა სუროგაციის უფლებას მოქალაქეობაზე არ აკავშირებს. არც 143-ე მუხლი და არც №18 ბრძანების მე-19 მუხლი არ ითვალისწინებს რაიმე განსხვავებას საქართველოს მოქალაქეებსა და უცხოელებს შორის. უფრო მეტიც, ექსტრაკორპორული განაყოფიერების დამადასტურებელი ცნობის ფორმა (№18 ბრძანების დანართი №2) ყველა მონაწილის მოქალაქეობის მითითებას ითხოვს, ასევე საზღვარგარეთიდან შემოტანილი ემბრიონის შემთხვევაში შემოტანის თარიღსა და სასაზღვრო გამტარ პუნქტს. ანუ რეგულაცია უცხოელ მონაწილეებსაც პირდაპირ ითვალისწინებს.

აკრძალვის კანონპროექტი. 2023 წლის 14 ივნისს საქართველოს მთავრობამ პარლამენტში წარადგინა კანონპროექტი „მედიცინის დახმარებით რეპროდუქციის შესახებ“ (№07-2/299/10), მისგან გამომდინარე ცვლილებების პაკეტთან ერთად. პროექტი სუროგაციასა და ხელოვნურ განაყოფიერებას მხოლოდ საქართველოს მოქალაქეებისთვის დაუშვებდა, ალტრუისტულ საფუძველზე და მომსახურების რეკლამასაც აკრძალავდა. პარლამენტის ბიურომ მისი განხილვის პროცედურა 2023 წლის 19 ივნისს დაიწყო, თუმცა 2026 წლის 10 ოქტომბრის მდგომარეობით კანონპროექტი მიღებული არ არის და მოქმედი რეჟიმი უცვლელია.

რას ნიშნავს ეს პრაქტიკაში. კანონპროექტი პარლამენტის ბაზაში აქტიურად რჩება და შესაძლოა ნებისმიერ დროს განახლდეს. მას გარდამავალი დებულებები ჯერ არ აქვს, ანუ ჯერჯერობით უცნობია, როგორ მოექცევა უკვე დაწყებულ პროგრამებს. ამიტომ უცხოელმა წყვილმა ხელშეკრულებაში უნდა გაითვალისწინოს, რა ხდება კანონმდებლობის ცვლილების შემთხვევაში: ვის ეკისრება ხარჯი, რა ბედი ეწევა უკვე შექმნილ ემბრიონებს და როგორ ხდება მათი გადატანა სხვა ქვეყანაში.

რა წესები მოქმედებს ხელოვნურ განაყოფიერებაზე?

143-ე მუხლის 1-ლი პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, ექსტრაკორპორული განაყოფიერება ნებადართულია:

უშვილობის მკურნალობის მიზნით; ან
ცოლის ან ქმრის მხრიდან გენეტიკური დაავადების გადაცემის რისკის არსებობისას.

განაყოფიერებისთვის შეიძლება გამოყენებულ იქნეს წყვილის ან დონორის სასქესო უჯრედები ან ემბრიონი. აუცილებელი პირობაა წყვილის წერილობითი თანხმობა.

დონორი. 143-ე მუხლის მე-2 პუნქტის მიხედვით, დონორს დაბადებული ბავშვის მშობლად ცნობის უფლება არ აქვს. ამასთან, დონორის ვინაობა სრულად ანონიმური არ არის: ექსტრაკორპორული განაყოფიერების დამადასტურებელ ცნობაში (დანართი №2) დონორის სახელი, გვარი, პირადი ნომერი და პირადობის დოკუმენტის მონაცემები მიეთითება.

წყვილის კრიტერიუმი და IVF. 2020 წელს შემოღებული წყვილის კრიტერიუმი სუროგაციის ხელშეკრულებას უკავშირდება. ცვლილებების მიღებისას იუსტიციის სამინისტრომ საჯაროდ განმარტა, რომ ახალი დებულებები მხოლოდ სუროგაციის პროცედურებს ეხება.

როგორ ფორმდება სუროგაციის ხელშეკრულება?

ვინ არის მხარე. №18 ბრძანების მე-19 მუხლის 1-ლი პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტი სამ შესაძლო კონფიგურაციას ითვალისწინებს:

ბ.ა) სუროგატი დედა და წყვილი, რომელიც ბავშვის გენეტიკური მშობელია;
ბ.ბ) სუროგატი დედა, წყვილის გენეტიკური მშობელი წევრი, წყვილის მეორე წევრი, რომელიც გენეტიკური მშობელი არ არის, და დონორი;
ბ.გ) სუროგატი დედა, წყვილი და დონორები.

როდის. ხელშეკრულება ემბრიონის შექმნამდე უნდა დაიდოს, ანუ ლაბორატორიაში ბიოლოგიური მასალის შერწყმამდე. ეს მოთხოვნა პრაქტიკაში ხშირად ირღვევა და ბავშვის რეგისტრაციის ეტაპზე სერიოზულ პრობლემას ქმნის. ერთადერთი გამონაკლისი გაყინულ ემბრიონს ეხება (მე-19 მუხლის მე-2 პუნქტი): თუ ემბრიონი კრიოპრეზერვირებული იყო და მისი შექმნიდან იმპლანტაციამდე 10 წელზე მეტი არ გასულა, ხელშეკრულება იმპლანტაციამდე უნდა დაიდოს. ამ შემთხვევაში რეგისტრაციისას გაყინვამდე შედგენილი ცნობაც უნდა წარედგინოს, სადაც მითითებულია წყვილის ვინაობა.

როგორ. №71 ბრძანების 54¹ მუხლი ადგენს:

მხარეები ერთ ნოტარიუსს მიმართავენ და ყველა ერთ სანოტარო აქტს აწერს ხელს (1-ლი პუნქტი);
სუროგატი დედა ნოტარიუსთან პირადად უნდა გამოცხადდეს. ხელშეკრულების წარმომადგენლის მეშვეობით დადების უფლება მას არ აქვს (მე-2 პუნქტი);
დონორი ნოტარიუსს სამედიცინო დაწესებულების ცნობას წარუდგენს, რომელიც მის დონორობას ადასტურებს (მე-3 პუნქტი);
თანაცხოვრების ფაქტი დოკუმენტებით დასტურდება (მე-4 პუნქტი);
თუ დოკუმენტები არ არის წარდგენილი ან არასარწმუნოა, ნოტარიუსი სანოტარო მოქმედების შესრულებაზე უარს ამბობს (მე-5 პუნქტი);
ხელშეკრულება მოწმდება საჯარო სანოტარო აქტით (მე-6 პუნქტი).

ვინ რეგისტრირდება ბავშვის მშობლად სუროგაციის შემდეგ?

143-ე მუხლის მე-2 პუნქტის მიხედვით, ბავშვის დაბადების შემთხვევაში მშობლებად წყვილი ითვლება, მთელი პასუხისმგებლობითა და უფლებამოსილებით. №18 ბრძანების მე-19 მუხლის მე-3 პუნქტი მშობლებად მიიჩნევს გენეტიკურ მშობლებს, გენეტიკურ მშობელს და ხელშეკრულებით მშობლად ჩასაწერ მეორე პირს, ან წყვილს. მე-4 პუნქტი კი პირდაპირ კრძალავს დონორის ან სუროგატი დედის მშობლად მითითებას.

რეგისტრაციის დოკუმენტები (მე-19 მუხლის 1-ლი პუნქტი):

ექსტრაკორპორული განაყოფიერების დამადასტურებელი ცნობა (დანართი №2). სამედიცინო დაწესებულება მას ემბრიონის იმპლანტაციისთანავე გასცემს, არაუგვიანეს მომდევნო სამუშაო დღისა, კვალიფიციური ელექტრონული ხელმოწერით ან შტამპით;
სანოტარო წესით დამოწმებული ხელშეკრულება;
ორივე მშობლის განცხადება (მე-5 პუნქტი). მხოლოდ ერთი მშობლის განცხადება საკმარისია, თუ მეორე გარდაიცვალა ხელშეკრულების დადებასა და ბავშვის დაბადებას შორის, ან მხარდაჭერის მიმღებად არის ცნობილი.

ვადები (მე-6 და მე-7 პუნქტები):

დოკუმენტები დაბადების სამედიცინო ცნობის წარდგენიდან 7 კალენდარულ დღეში უნდა წარედგინოს;
რეგისტრაცია დოკუმენტების წარდგენიდან 5 სამუშაო დღეში ხორციელდება;
თუ ექსტრაკორპორული განაყოფიერების ცნობა არასწორად ან არასრულად არის შევსებული, სამოქალაქო აქტების რეგისტრაციის ორგანო კლინიკას ხარვეზის აღმოსაფხვრელად 15 სამუშაო დღეს აძლევს.

თუ დოკუმენტები ან საფასური ვადაში არ წარედგინება, რეგისტრაციის ორგანო მოთხოვნილი მონაცემებით რეგისტრაციაზე უარს ამბობს. ამ შემთხვევაში დაბადების ჩანაწერში ბავშვის მშობლები არ მიეთითება, ხოლო სახელი და გვარი მეურვეობისა და მზრუნველობის ორგანოს განცხადებით ჩაიწერება. ეს სუროგაციის პროცესში ერთ-ერთი ყველაზე მძიმე სამართლებრივი შედეგია, რომლის გამოსწორებაც შემდეგ სასამართლო წესით უწევს წყვილს.

რა უფლებები აქვს სუროგატ დედას?

სუროგატ დედას დაბადებული ბავშვის მშობლად ცნობის უფლება არ აქვს (143-ე მუხლის მე-2 პუნქტი), და დაბადების ჩანაწერში მისი მშობლად მითითება დაუშვებელია (№18 ბრძანების მე-19 მუხლის მე-4 პუნქტი). ეს დებულება იმპერატიულია და ხელშეკრულებით მისი შეცვლა შეუძლებელია.

ამავდროულად, ორსულობისა და მშობიარობის განმავლობაში სუროგატი დედა სრულფასოვანი პაციენტია და პაციენტის ყველა უფლებით სარგებლობს:

სამედიცინო ჩარევა მისი ინფორმირებული თანხმობით ტარდება („ჯანმრთელობის დაცვის შესახებ“ კანონის მე-8 მუხლი);
მას შეუძლია უარი თქვას ნებისმიერ სამედიცინო ჩარევაზე, კანონით პირდაპირ გათვალისწინებული გამონაკლისების გარდა (იმავე კანონის მე-9 მუხლი);
მისი ჯანმრთელობის შესახებ ინფორმაცია კონფიდენციალურია („პაციენტის უფლებების შესახებ“ კანონის 27-ე და 28-ე მუხლები).

სწორედ ამიტომ ხელშეკრულება ვერ დაავალდებულებს სუროგატ დედას კონკრეტული სამედიცინო ჩარევის ჩატარებაზე. ხელშეკრულებამ მხოლოდ ამ ჩარევაზე უარის სამართლებრივი და ფინანსური შედეგები შეიძლება განსაზღვროს. ხელშეკრულების ხელმოწერამდე სუროგატი დედის პირადი გამოცხადება ნოტარიუსთან (54¹ მუხლის მე-2 პუნქტი) იმის გარანტიაა, რომ ის პირობებს თავად და ინფორმირებულად ეთანხმება.

რა ხდება გაყინულ ემბრიონებთან და სამედიცინო დოკუმენტაციასთან?

გაყინული ემბრიონები. კანონმდებლობა ემბრიონის შენახვის მაქსიმალურ ვადას არ ადგენს. მე-19 მუხლის მე-2 პუნქტში მოცემული 10-წლიანი ვადა დაბადების რეგისტრაციის წესს ეხება და არა შენახვას. ის, თუ ვინ წყვეტს გაყინული ემბრიონის ბედს, უმეტესად ინფორმირებულ თანხმობასა და კლინიკასთან დადებულ ხელშეკრულებაზეა დამოკიდებული.

ვრცლად: გაყინული ემბრიონი: ვის აქვს განკარგვის უფლება

სამედიცინო დოკუმენტაცია. „პაციენტის უფლებების შესახებ“ კანონის მე-17 მუხლის თანახმად, პაციენტს უფლება აქვს გაეცნოს სამედიცინო ჩანაწერებს და მოითხოვოს მათი ნებისმიერი ნაწილის ასლი. მოთხოვნა სამედიცინო დაწესებულებას წერილობით წარედგინება. სუროგაციის პროგრამაში ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია: ინფორმირებული თანხმობის ფორმები, ემბრიოლოგიური ოქმი და კრიოპრეზერვაციის ცნობა ნებისმიერი დავის შემთხვევაში მთავარი მტკიცებულებებია.

რა სამართლებრივი რისკები იჩენს თავს პრაქტიკაში?

ჩვენს პრაქტიკაში სუროგაციისა და ხელოვნური განაყოფიერების დავების უმეტესობა რამდენიმე ტიპურ შეცდომას უკავშირდება:

ხელშეკრულება ემბრიონის შექმნის შემდეგ დაიდო. მე-19 მუხლის 1-ლი პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტი ხელშეკრულებას ემბრიონის შექმნამდე ითხოვს. დაგვიანებული ხელშეკრულება რეგისტრაციის ეტაპზე ნორმის დარღვევად შეიძლება შეფასდეს.
თანხმობის ფორმაზე მხოლოდ ერთი პარტნიორის ხელმოწერაა. 143-ე მუხლი წყვილის წერილობით თანხმობას ითხოვს. ერთი ხელმოწერის მქონე დოკუმენტი მეორე პარტნიორის უფლებებს სადავოს ხდის.
გაურკვეველია, კლინიკის იურიდიული სტატუსი. ერთი ბრენდის ქვეშ ხშირად რამდენიმე იურიდიული პირი მოქმედებს. წინასწარ უნდა გაირკვეს, რომელი პირი აწერს ხელს ხელშეკრულებას, რომელს აქვს ნებართვა და რომელი ინახავს ემბრიონებს.
ექსტრაკორპორული განაყოფიერების ცნობაში ხარვეზებია. შეუვსებელი დონორის ველი ან ემბრიონების რაოდენობის შეუსაბამობა რეგისტრაციას აჭიანურებს, ხოლო 15 სამუშაო დღეში ხარვეზის აღმოუფხვრელობის შემთხვევაში მშობლების მითითების გარეშე რეგისტრაციამდე მიდის.
7-დღიანი ვადა გამოტოვებულია. განსაკუთრებით ეხება უცხოელ წყვილებს, რომლებიც მშობიარობის დროს საქართველოში არ იმყოფებიან.
არ არის გათვლილი წყვილის საცხოვრებელი ქვეყნის კანონმდებლობა. ქართული კანონმდებლობა დაბადების რეგისტრაციით მთავრდება. ბავშვის მოქალაქეობა, პასპორტი და მშობლობის აღიარება წყვილის საცხოვრებელი ქვეყნის კანონმდებლობით წყდება და სწორედ აქ ჩნდება პრობლემების უმეტესობა.

თუ სუროგაციის ან ხელოვნური განაყოფიერების პროგრამის დაწყებას გეგმავთ ან უკვე მიმდინარე პროცესში დავა წარმოიშვა, L&L Consulting-ის გუნდი დაგეხმარებათ ხელშეკრულების მომზადებაში, დოკუმენტაციის შემოწმებასა და კლინიკასთან ან სახელმწიფო უწყებებთან ურთიერთობაში. ვრცლად ჩვენი სამედიცინო სამართლის პრაქტიკის შესახებ.

ხშირად დასმული კითხვები

არის თუ არა სუროგაცია ლეგალური საქართველოში? დიახ. სუროგაცია ნებადართულია „ჯანმრთელობის დაცვის შესახებ“ კანონის 143-ე მუხლით, ხოლო მის პროცედურას №18 და №71 ბრძანებები აწესრიგებს.

შეუძლია თუ არა მარტოხელა პირს ან ერთსქესიან წყვილს სუროგაცია საქართველოში? არა. №18 ბრძანების მე-19 მუხლის 1¹ პუნქტის მიხედვით, ხელშეკრულების მხარე შეიძლება იყოს მხოლოდ ქალისა და მამაკაცისგან შემდგარი წყვილი.

აკრძალულია თუ არა სუროგაცია უცხოელებისთვის? არა. 2023 წელს ინიცირებული კანონპროექტი (№07-2/299/10) 2026 წლის 10 ოქტომბრის მდგომარეობით მიღებული არ არის, ხოლო მოქმედი კანონმდებლობა მოქალაქეობის მიხედვით არ განასხვავებს.

როდის უნდა დაიდოს სუროგაციის ხელშეკრულება? ემბრიონის შექმნამდე. გაყინული ემბრიონის შემთხვევაში, თუ შექმნიდან იმპლანტაციამდე 10 წელზე მეტი არ გასულა, ხელშეკრულება იმპლანტაციამდე უნდა დაიდოს.

შეუძლია თუ არა სუროგატ დედას ბავშვი თავისთან დაიტოვოს? სამართლებრივად არა. 143-ე მუხლის მე-2 პუნქტის მიხედვით, სუროგატ დედას ბავშვის მშობლად ცნობის უფლება არ აქვს და დაბადების ჩანაწერში მშობლად ვერ მიეთითება.

რა მოხდება, თუ რეგისტრაციის დოკუმენტები ვადაში არ წარედგინება? ბავშვი დარეგისტრირდება მშობლების მითითების გარეშე, ხოლო სახელი და გვარი მეურვეობისა და მზრუნველობის ორგანოს განცხადებით ჩაიწერება (მე-19 მუხლის მე-6 პუნქტი).

არის თუ არა დონორი ანონიმური? სრულად არა. დონორი მშობლად ვერ ჩაიწერება, თუმცა მისი პერსონალური მონაცემები ექსტრაკორპორული განაყოფიერების დამადასტურებელ ცნობაში მიეთითება.