თანამედროვე, სწრაფად ცვალებად და მაღალკონკურენტულ ბიზნეს სამყაროში, ინფორმაცია წარმოადგენს ყველაზე ძვირადღირებულ და სტრატეგიულად მნიშვნელოვან აქტივს. კომპანიის წარმატებისთვის სასიცოცხლოდ აუცილებელია ინოვაციური იდეების, მარკეტინგული სტრატეგიების, კლიენტთა მონაცემთა ბაზებისა და უნიკალური პროდუქტების საიდუმლოდ შენახვა. სწორედ ამ კრიტიკულ მიზანს ემსახურება კონფიდენციალურობის შეთანხმება, რომელსაც საერთაშორისო ბიზნეს და იურიდიულ პრაქტიკაში NDA (Non-Disclosure Agreement) ეწოდება.

წინამდებარე სტატიაში დეტალურად და პროფესიონალურ დონეზე განვიხილავთ, თუ რა არის კონფიდენციალურობის შეთანხმება, რატომ არის მისი გაფორმება გადამწყვეტი ნებისმიერი ტიპის ბიზნესისთვის (იქნება ეს დამწყები სტარტაპი თუ მსხვილი კორპორაცია), როგორ არეგულირებს ამ საკითხს საქართველოს კანონმდებლობა და რა კონკრეტული დეტალები უნდა გავითვალისწინოთ მისი შედგენისას, რათა თავიდან ავიცილოთ იურიდიული რისკები და პოტენციური ფინანსური ზარალი.

 

რა არის კონფიდენციალურობის შეთანხმება (NDA)?

 

კონფიდენციალურობის შეთანხმება არის იურიდიულად მბოჭავი დოკუმენტი ორ ან მეტ მხარეს შორის, რომელიც ადგენს კონკრეტული, წინასწარ განსაზღვრული ინფორმაციის საიდუმლოდ შენახვის მკაცრ ვალდებულებას. როდესაც მხარეები აწერენ ხელს NDA ხელშეკრულებას, ისინი თანხმდებიან, რომ მათ შორის გაცვლილი მგრძნობიარე ინფორმაცია არ გახდება საჯარო, არ გადაეცემა მესამე პირებს და არ იქნება გამოყენებული პირადი მიზნებისთვის, ინფორმაციის მფლობელის წინასწარი წერილობითი თანხმობის გარეშე.

ეს დოკუმენტი ქმნის მყარ სამართლებრივ ჩარჩოს, რომელიც იცავს თქვენს ინტელექტუალურ საკუთრებასა და კომერციულ საიდუმლოებას. იგი უზრუნველყოფს, რომ თანამშრომლებმა, ბიზნეს პარტნიორებმა, პოტენციურმა ინვესტორებმა ან დამოუკიდებელმა კონტრაქტორებმა არ გამოიყენონ თქვენი კომპანიის შიდა ინფორმაცია საკუთარი სასარგებლოდ ან, რაც კიდევ უფრო საზიანოა, თქვენი კონკურენტების დასახმარებლად.

 

NDA ხელშეკრულების ძირითადი ტიპები

 

პრაქტიკაში და ბიზნეს ურთიერთობებში გვხვდება კონფიდენციალურობის შეთანხმების რამდენიმე ძირითადი სახეობა. მათი შერჩევა დამოკიდებულია კონკრეტულ ბიზნეს სიტუაციასა და ინფორმაციის გაცვლის სპეციფიკაზე:

1. ცალმხრივი კონფიდენციალურობის შეთანხმება (One-way NDA): ეს არის ხელშეკრულების ყველაზე გავრცელებული ფორმა. ამ დროს მხოლოდ ერთი მხარე (ინფორმაციის მიმწოდებელი) აწვდის საიდუმლო ინფორმაციას მეორეს (ინფორმაციის მიმღებს) და ითხოვს მის მკაცრ დაცვას. ასეთი ტიპის შეთანხმება გამოიყენება, მაგალითად, როდესაც კომპანია აფორმებს შრომით ხელშეკრულებას ახალ თანამშრომელთან, ან როდესაც სტარტაპი წარუდგენს თავის ბიზნეს იდეასა და ფინანსურ მოდელს პოტენციურ ინვესტორს.

2. ორმხრივი, ანუ ურთიერთგაცვლითი შეთანხმება (Mutual NDA): ამ შემთხვევაში, ორივე მხარე უზიარებს ერთმანეთს კონფიდენციალურ ინფორმაციას და ორივე იღებს ვალდებულებას, დაიცვას იგი. ასეთი ხელშეკრულება ძირითადად ფორმდება კომპანიების შერწყმის (M&A), ახალი სტრატეგიული პარტნიორობის დაწყების, B2B მომსახურების შესყიდვის ან ერთობლივი, მასშტაბური პროექტის განხორციელების წინ.

3. მრავალმხრივი შეთანხმება (Multilateral NDA): ეს ფორმა გამოიყენება მაშინ, როდესაც სამი ან მეტი მხარეა ჩართული მოლაპარაკებების პროცესში და ხდება კომპლექსური ინფორმაციის გაზიარება. მრავალმხრივი შეთანხმება ამარტივებს იურიდიულ პროცესებს, რადგან აღარ არის საჭირო ცალ-ცალკე ათობით ორმხრივი ხელშეკრულების გაფორმება.

 

რატომ არის აუცილებელი კონფიდენციალურობის ხელშეკრულება ბიზნესისთვის?

 

ბევრი დამწყები მეწარმე ფიქრობს, რომ იდეების მოპარვა და ინფორმაციის გაჟონვა მხოლოდ ფილმებში ხდება, ან რომ მათ ბიზნესს ჯერ არ აქვს ისეთი ღირებული ინფორმაცია, რომლის დაცვაც აუცილებელია. თუმცა, რეალობა სრულიად განსხვავებულია. მაღალკონკურენტულ გარემოში ინფორმაციის მცირედმა გაჟონვამაც კი შეიძლება გამოუსწორებელი, ფატალური ზიანი მიაყენოს კომპანიას. განვიხილოთ ის ძირითადი მიზეზები, თუ რატომ არის NDA ხელშეკრულება ბიზნესის უსაფრთხოების ფუნდამენტი:

 

1. კომერციული საიდუმლოების საიმედო დაცვა

 

თითოეულ ბიზნესს აქვს თავისი „ნოუ-ჰაუ“ (Know-how). იქნება ეს უნიკალური საწარმოო რეცეპტი, პროგრამული კოდის ალგორითმი, კლიენტთა და მომწოდებელთა ვრცელი მონაცემთა ბაზა თუ მომავალი წლის მარკეტინგული სტრატეგია. კონფიდენციალურობის შეთანხმება უზრუნველყოფს, რომ ეს სასიცოცხლო ინფორმაცია დარჩეს კომპანიის შიგნით. მისი დარღვევის შემთხვევაში კი კომპანიას უჩნდება მძლავრი იურიდიული ბერკეტი, მიმართოს სასამართლოს და მოითხოვოს მიყენებული ზიანის სრული ანაზღაურება.

 

2. კონკურენტული უპირატესობის შენარჩუნება

 

თუ თქვენი ინოვაციური პროდუქტის დეტალები, ფასწარმოქმნის პოლიტიკა ან გაფართოების გეგმები კონკურენტების ხელში აღმოჩნდება, მათ მარტივად შეუძლიათ დაგასწრონ ბაზარზე გასვლა, შემოგთავაზონ უფრო დაბალი ფასი და, საბოლოო ჯამში, მიითვისონ თქვენი ბაზრის წილი. NDA-ს მკაცრი პირობები გაძლევთ საშუალებას, მშვიდად და უსაფრთხოდ დაასრულოთ პროდუქტის განვითარების ციკლი.

 

3. ინვესტორებთან და პარტნიორებთან უსაფრთხო კომუნიკაცია

 

სტარტაპებისა და მზარდი ბიზნესებისთვის ინვესტიციის მოზიდვა სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია. თუმცა, ე.წ. „ფიჩინგის“ (Pitching) დროს გიწევთ დეტალური ფინანსური მოდელების, ტექნოლოგიური საიდუმლოებებისა და სამომავლო გეგმების ჩვენება. ინვესტორთან, ან თუნდაც პოტენციურ მყიდველთან კონფიდენციალურობის ხელშეკრულების გაფორმება უზრუნველყოფს, რომ თქვენი იდეა არ იქნება გადაცემული მესამე მხარისთვის ან გამოყენებული თქვენს საწინააღმდეგოდ, მოლაპარაკებების ჩაშლის შემთხვევაში.

 

4. შრომითი ურთიერთობების დარეგულირება და თანამშრომელთა კონტროლი

 

ნებისმიერი კომპანიის შრომითი ხელშეკრულება აუცილებლად უნდა შეიცავდეს კონფიდენციალურობის ვრცელ მუხლებს. თანამშრომლებს, თავიანთი პოზიციიდან გამომდინარე, აქვთ პირდაპირი წვდომა კომპანიის ყველაზე მგრძნობიარე მონაცემებზე. NDA იცავს კომპანიას იმ უსიამოვნო შემთხვევისგან, როდესაც თანამშრომელი ტოვებს სამსახურს, გადადის კონკურენტ კომპანიაში და თან მიაქვს კლიენტების ბაზა ან შიდა ტექნოლოგიური საიდუმლოებები.

 

NDA ხელშეკრულება და საქართველოს კანონმდებლობა

 

საქართველოს სამართლებრივ სივრცეში კონფიდენციალურობისა და კომერციული საიდუმლოების დაცვა სრულად შეესაბამება ევროპულ სტანდარტებს და რეგულირდება რამდენიმე საკანონმდებლო აქტით. მათ შორის ყველაზე მნიშვნელოვანია საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი და საქართველოს შრომის კოდექსი.

 

კომერციული საიდუმლოება სამოქალაქო სამართალში

 

საქართველოს კანონმდებლობა მკაფიოდ განმარტავს, თუ რა შეიძლება ჩაითვალოს კომერციულ საიდუმლოებად. იმისათვის, რომ ინფორმაციას მიენიჭოს ეს სტატუსი, ის უნდა აკმაყოფილებდეს სამ ძირითად, კუმულატიურ კრიტერიუმს:

1. ინფორმაცია არ არის საყოველთაოდ ცნობილი ან ადვილად ხელმისაწვდომი იმ პირთათვის, ვინც ჩვეულებრივ საქმიანობს ამ სფეროში.

2. ინფორმაციას აქვს რეალური ან პოტენციური კომერციული ღირებულება სწორედ მისი საიდუმლოების გამო.

3. ინფორმაციის კანონიერმა მფლობელმა განახორციელა გონივრული და ადეკვატური ზომები მის საიდუმლოდ შესანახად.

სწორედ ამ მესამე პუნქტის შესრულების საუკეთესო და ყველაზე მყარი სამართლებრივი დასტურია გაფორმებული NDA ხელშეკრულების არსებობა. თუ თქვენ არ გაქვთ გაფორმებული წერილობითი კონფიდენციალურობის შეთანხმება, სასამართლოში ფაქტობრივად შეუძლებელი იქნება იმის მტკიცება, რომ თქვენ რეალურად იღებდით „გონივრულ ზომებს“ ინფორმაციის დასაცავად.

 

შრომითი ურთიერთობები და ინფორმაციის გაუმჟღავნებლობა

 

საქართველოს შრომის კოდექსი ასევე ითვალისწინებს დამსაქმებლის უფლებას, მოითხოვოს დასაქმებულისგან კონფიდენციალურობის დაცვა როგორც მუშაობის პერიოდში, ისე შრომითი ურთიერთობის დასრულების შემდეგ.

პრაქტიკაში, პროფესიონალი დამსაქმებლები ხშირად დებენ დამატებით, ცალკე მდგომ NDA ხელშეკრულებას შრომით ხელშეკრულებასთან ერთად, ან რთავენ ვრცელ და დეტალურ კონფიდენციალურობის მუხლებს ძირითად კონტრაქტში. ძალიან მნიშვნელოვანია, რომ შეთანხმება არ ზღუდავდეს დასაქმებულის კონსტიტუციურ უფლებას, თავისუფლად აირჩიოს შრომა და პროფესია. თუმცა, იგი მკაცრად და უალტერნატივოდ უნდა კრძალავდეს კომპანიის შიდა, დახურული ინფორმაციის გამოყენებას სხვა დამსაქმებლის სასარგებლოდ ან პირადი ბიზნესის წამოსაწყებად.

 

რა უნდა ჩაიწეროს კონფიდენციალურობის შეთანხმებაში სავალდებულოდ?

 

იმისათვის, რომ კონფიდენციალურობის შეთანხმება იყოს ნამდვილად ქმედითი, პრაქტიკული და დაგიცვათ რეალური სამართლებრივი დავების დროს, ის არ უნდა იყოს ზოგადი ხასიათის. იდეალურ შემთხვევაში, იგი უნდა იყოს შედგენილი პროფესიონალი ბიზნეს იურისტის მიერ და აუცილებლად უნდა მოიცავდეს ქვემოთ ჩამოთვლილ კრიტიკულად მნიშვნელოვან პუნქტებს:

 

1. მხარეების ზუსტი იდენტიფიკაცია

 

ხელშეკრულებაში სრული სიზუსტით უნდა იყოს მითითებული, თუ ვინ არის ინფორმაციის მიმწოდებელი (გამჟღავნებელი) და ვინ არის მიმღები. თუ საქმე გვაქვს იურიდიულ პირებთან, აუცილებლად უნდა მიეთითოს კომპანიის სრული საფირმო დასახელება, საიდენტიფიკაციო კოდი, იურიდიული მისამართი და უფლებამოსილი წარმომადგენლის მონაცემები.

 

2. კონფიდენციალური ინფორმაციის დეტალური განმარტება

 

ეს ხელშეკრულების გულია. დოკუმენტი არ უნდა იყოს ზედმეტად ბუნდოვანი. დეტალურად უნდა გაიწეროს, კონკრეტულად რას მიიჩნევთ საიდუმლოდ. ეს შეიძლება მოიცავდეს: ფინანსურ ანგარიშგებებს, პროგრამულ კოდს (Source code), კლიენტების ან მომწოდებლების სიას, მარკეტინგულ გეგმებს, ტექნოლოგიურ პროცესებსა თუ გამოუქვეყნებელ პატენტებს. რაც უფრო კონკრეტული და ამომწურავია ჩამონათვალი, მით უფრო მარტივია მისი დაცვა სასამართლო პროცესზე.

 

3. გამონაკლისები: ინფორმაცია, რომელიც არ ითვლება საიდუმლოდ

 

ნებისმიერი სტანდარტული და იურიდიულად გამართული NDA ყოველთვის შეიცავს გამონაკლისებს. კანონმდებლობის მიხედვით, ინფორმაცია ვერ ჩაითვლება საიდუმლოდ და მასზე არ გავრცელდება შეზღუდვები, თუ:

• ის უკვე საჯაროდ ცნობილია ხელშეკრულების გაფორმების მომენტში, ან გახდა საჯარო ინფორმაციის მიმღები მხარის ბრალეულობის გარეშე;

• მიმღებმა მხარემ ის სრულიად კანონიერად მიიღო მესამე პირისგან, რომელსაც არ ეკრძალებოდა ამ ინფორმაციის გაცემა;

• ინფორმაცია დამოუკიდებლად შეიქმნა მიმღები მხარის მიერ, გამჟღავნებული ინფორმაციის გამოყენების გარეშე;

• მისი გამჟღავნება სავალდებულოა მოქმედი კანონმდებლობის, სახელმწიფო ორგანოს ან სასამართლოს ოფიციალური მოთხოვნით (ასეთ დროს, მიმღები მხარე ვალდებულია წინასწარ, გონივრულ ვადაში აცნობოს მიმწოდებელს ამ მოთხოვნის შესახებ).

 

4. ინფორმაციის გამოყენების მიზანი და ფარგლები

 

ხელშეკრულებაში მკაფიოდ უნდა განისაზღვროს, თუ რა კონკრეტული მიზნით გადაეცემა ინფორმაცია მეორე მხარეს. მაგალითად: „ინფორმაცია გაიცემა მხოლოდ ერთობლივი პროგრამული უზრუნველყოფის შესაქმნელად და სრულიად დაუშვებელია მისი გამოყენება ნებისმიერი სხვა კომერციული მიზნისთვის“. ეს პუნქტი ზღუდავს ინფორმაციის არამიზნობრივ ხარჯვას.

 

5. ხელშეკრულების მოქმედების ვადა და ვალდებულების ხანგრძლივობა

 

NDA ხელშეკრულება იშვიათად არის უსასრულო. კონკრეტული ვადა პირდაპირ არის დამოკიდებული ინდუსტრიის სპეციფიკასა და ინფორმაციის ტიპზე. ტექნოლოგიურ სექტორში, სადაც სიახლეები სწრაფად ძველდება, საიდუმლოების დაცვის ვადა შეიძლება იყოს 2-დან 5 წლამდე. თუმცა, ზოგ შემთხვევაში (მაგალითად, Coca-Cola-ს უნიკალური რეცეპტის ან სპეციფიკური ალგორითმის შემთხვევაში), კონფიდენციალურობის ვალდებულება შეიძლება გრძელდებოდეს ათწლეულების განმავლობაში, ან უვადოდ.

 

6. სანქციები და პირგასამტეხლო (ჯარიმა)

 

ქართულ იურიდიულ რეალობაში ეს არის ყველაზე ქმედითი და პრევენციული მექანიზმი. ხელშეკრულებაში აუცილებლად უნდა იყოს გათვალისწინებული მკაცრი ფინანსური სანქციები,  ფიქსირებული პირგასამტეხლო ან ჯარიმა კონფიდენციალურობის დარღვევის ყოველი ფაქტისთვის. როდესაც კონტრაქტორმა ან თანამშრომელმა ზუსტად იცის, რომ ინფორმაციის გამჟღავნება მას კონკრეტული, სოლიდური თანხა (მაგალითად, 10,000 ან 50,000 ლარი) დაუჯდება, დარღვევის რისკი საგრძნობლად, თითქმის მინიმუმამდე მცირდება.

 

ძირითადი შეცდომები, რომლებსაც კომპანიები უშვებენ NDA-ს გაფორმებისას

 

ბიზნესის წარმომადგენლები, ფულის ან დროის დაზოგვის მიზნით, ხშირად მიმართავენ არასწორ პრაქტიკას. განვიხილოთ ყველაზე გავრცელებული და სახიფათო შეცდომები:

• ინტერნეტიდან გადმოწერილი, დაუზუსტებელი შაბლონების გამოყენება: უფასო შაბლონები იშვიათად ითვალისწინებს საქართველოს კანონმდებლობის სპეციფიკასა და თქვენი ბიზნესის უნიკალურ საჭიროებებს. ის, რაც მუშაობს აშშ-ში, შესაძლოა სამართლებრივად ბათილი იყოს საქართველოში.

• ზედმეტად ფართო და აბსურდული განმარტებები: როდესაც ხელშეკრულება ამბობს, რომ „აბსოლუტურად ყველა ინფორმაცია კონფიდენციალურია“, ასეთი დოკუმენტის აღსრულება სასამართლოში უკიდურესად რთულია, რადგან ის არარეალისტურია და ხშირად არღვევს მეორე მხარის უფლებებს.

• ზეპირი შეთანხმებების იმედად ყოფნა („სიტყვაზე ნდობა“): საქართველოში, სამართლებრივი დავის დროს, მტკიცების ტვირთი ყოველთვის იმაზეა, ვინც აცხადებს პრეტენზიას. წერილობითი, სათანადოდ გაფორმებული NDA ხელშეკრულების გარეშე, საიდუმლოების დაცვის ფაქტის მტკიცება თითქმის შეუძლებელია.

• პირგასამტეხლოს მუხლის არარსებობა: თუ დადგინდა დარღვევა, მაგრამ ხელშეკრულებაში არ წერია ჯარიმის ფიქსირებული ოდენობა, თქვენ მოგიწევთ მიყენებული ზიანის ზუსტი ფინანსური ოდენობის მტკიცება (მაგალითად, რამდენი ლარი დაკარგეთ კლიენტთა ბაზის გაჟონვით). ეს ურთულესი პროცესია. პირგასამტეხლოს არსებობისას კი, ზიანის მტკიცება აღარ გჭირდებათ, ჯარიმა ავტომატურად გეკუთვნით ხელშეკრულების დარღვევის ფაქტის დადგომისთანავე.

 

სტრატეგიული რჩევები ბიზნესის რეალური უსაფრთხოებისთვის

 

გახსოვდეთ, რომ მხოლოდ ხელშეკრულების ფურცელზე არსებობა საკმარისი არ არის რეალური უსაფრთხოებისთვის. საჭიროა კომპლექსური, სისტემური მიდგომა:

• დანერგეთ ინფორმაციის ვიზუალური მარკირება: იმ ფიზიკურ თუ ელექტრონულ დოკუმენტებს, რომლებსაც უზიარებთ პარტნიორებს, მკაფიოდ დააწერეთ „კონფიდენციალური“ (Confidential) ან „მკაცრად საიდუმლო“. ეს გამორიცხავს ყოველგვარ გაუგებრობას მომავალში.

• შეზღუდეთ წვდომა პერსონალისთვის: ინფორმაცია უნდა იცოდეს მხოლოდ იმ ადამიანმა, ვისაც ის უშუალოდ საქმის შესასრულებლად სჭირდება (ე.წ. Need to know basis პრინციპი). არ არის საჭირო, კომპანიის ყველა თანამშრომელს ჰქონდეს წვდომა ფინანსურ დოკუმენტაციაზე ან მომხმარებელთა პირად მონაცემებზე.

• ჩაატარეთ პერიოდული ტრენინგები: რეგულარულად აუხსენით თანამშრომლებს, რა არის კომერციული საიდუმლოება, კიბერუსაფრთხოება და რატომ არის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი მისი დაცვა. პრაქტიკა აჩვენებს, რომ ინფორმაციის გაჟონვა უმეტესწილად არა ბოროტი განზრახვით, არამედ უყურადღებობითა და უცოდინარობით ხდება.

 

დასკვნა

 

თანამედროვე, გლობალიზებულ ეკონომიკურ პირობებში, კონფიდენციალურობის შეთანხმება (NDA) აღარ წარმოადგენს უბრალო, მოსაწყენ იურიდიულ ფორმალობას. ის არის თქვენი ბიზნესის სიცოცხლისუნარიანობის, ინოვაციურობისა და კონკურენტუნარიანობის შენარჩუნების უმთავრესი ინსტრუმენტი. იქნება ეს ინტელექტუალური საკუთრების დაცვა, სტრატეგიულ ინვესტორებთან მოლაპარაკება თუ საკუთარ თანამშრომლებთან პროფესიონალური ურთიერთობის ჩამოყალიბება. სწორად და ხარისხიანად შედგენილი კონფიდენციალურობის ხელშეკრულება გაძლევთ სიმშვიდეს და მყარ სამართლებრივ გარანტიებს.

თუ თქვენ ახლა იწყებთ ბიზნესს, ან უკვე გაქვთ ფუნქციონირებადი კომპანია და ჯერ კიდევ არ გაქვთ დანერგილი ინფორმაციის დაცვის მკაცრი და თანამედროვე პოლიტიკა, დროა, დაუყოვნებლივ გადადგათ ეს აუცილებელი ნაბიჯი. არ დაეყრდნოთ ინტერნეტში ნაპოვნ, საეჭვო ხარისხის შაბლონებს. მიმართეთ პროფესიონალ იურისტებს, რომლებიც შეისწავლიან თქვენს რისკებს და შეიმუშავებენ კონკრეტულად თქვენს ბიზნეს საჭიროებებზე მორგებულ, უნიკალურ იურიდიულ დოკუმენტს.

 

ხშირად დასმული კითხვები NDA ხელშეკრულების შესახებ (FAQ)

 

სანამ კონფიდენციალურობის შეთანხმებას გააფორმებთ, ბუნებრივია, გიჩნდებათ კონკრეტული იურიდიული და პრაქტიკული კითხვები. ქვემოთ თავმოყრილია ის ძირითადი საკითხები, რომლებსაც ქართველი მეწარმეები ყველაზე ხშირად კითხულობენ:

რა ღირს NDA ხელშეკრულების შედგენა პროფესიონალ იურისტთან? ფასი პირდაპირ არის დამოკიდებული ხელშეკრულების სირთულესა და თქვენი ბიზნესის სპეციფიკაზე. სტანდარტული, შრომითი ურთიერთობებისთვის განკუთვნილი დოკუმენტის შედგენა შედარებით ხელმისაწვდომია, თუმცა რთული, მრავალმხრივი ტრანზაქციებისთვის (მაგალითად, M&A პროცესისთვის) განკუთვნილი შეთანხმება უფრო მაღალ ბიუჯეტს მოითხოვს. მთავარია გახსოვდეთ: ეს არ არის უბრალო ხარჯი, ეს არის ინვესტიცია თქვენი კომპანიის კომერციული საიდუმლოების დაცვასა და ბიზნესის უსაფრთხოებაში.

აქვს თუ არა იურიდიული ძალა ელექტრონულად ხელმოწერილ კონფიდენციალურობის შეთანხმებას? დიახ, აქვს. საქართველოს კანონმდებლობის („ელექტრონული დოკუმენტისა და ელექტრონული სანდო მომსახურების შესახებ“ საქართველოს კანონი) შესაბამისად, კვალიფიციური ელექტრონული ხელმოწერით დადასტურებულ დოკუმენტს აქვს მატერიალურ (ქაღალდზე დაბეჭდილ) დოკუმენტზე პირადი ხელმოწერის თანაბარი იურიდიული ძალა. ასევე, თანამედროვე ბიზნეს პრაქტიკაში დასაშვებია მხარეთა შორის ოფიციალური ელექტრონული ფოსტით გაცვლილი და დადასტურებული შეთანხმებები, თუ ტექსტში შესაბამისი დათქმა არსებობს.

მჭირდება თუ არა ნოტარიუსის დამოწმება NDA ხელშეკრულებაზე? არა, კონფიდენციალურობის შეთანხმება საქართველოში არ მოითხოვს სავალდებულო სანოტარო დამოწმებას იმისათვის, რომ მას ჰქონდეს იურიდიული ძალა. მხარეთა უფლებამოსილი წარმომადგენლების მიერ დოკუმენტზე ხელის მოწერა (და იურიდიული პირის შემთხვევაში ბეჭდით დადასტურება, თუმცა ბეჭედიც აღარ არის სავალდებულო მოთხოვნა) სრულიად საკმარისია ხელშეკრულების ნამდვილობისთვის.

შეუძლია თუ არა თანამშრომელს უარი თქვას NDA-ზე ხელმოწერაზე? დასაქმებულს, რა თქმა უნდა, აქვს კანონიერი უფლება, არ მოაწეროს ხელი შეთანხმებას. თუმცა, თავის მხრივ, დამსაქმებელსაც აქვს სრული უფლება, ასეთ შემთხვევაში არ გააფორმოს მასთან შრომითი ხელშეკრულება, ან არ დაუშვას ისეთ პოზიციაზე, სადაც დასაქმებულს კომპანიის კონფიდენციალურ ინფორმაციასთან და კლიენტთა ბაზასთან ექნება პირდაპირი შეხება.

რა ხდება, თუ კონფიდენციალურობის შეთანხმება დაირღვა? ხელშეკრულების დარღვევის (ინფორმაციის გაჟონვის) შემთხვევაში, დაზარალებულ მხარეს შეუძლია დაუყოვნებლივ მიმართოს სასამართლოს ან არბიტრაჟს (თუ ეს მითითებულია ხელშეკრულებაში). მოსარჩელეს შეუძლია მოითხოვოს: დარღვევის დაუყოვნებლივ აღკვეთა, ხელშეკრულებით წინასწარ გათვალისწინებული პირგასამტეხლოს (ჯარიმის) სრული მოცულობით გადახდა და, დამატებით, მიყენებული რეალური მატერიალური ზიანის (მათ შორის, მიუღებელი შემოსავლის) ანაზღაურება.

შეიძლება თუ არა NDA ხელშეკრულების  რეტროაქტიულად გაფორმება? იდეალურ შემთხვევაში, კონფიდენციალურობის შეთანხმება უნდა გაფორმდეს ნებისმიერი საიდუმლო ინფორმაციის გაცვლამდე. თუმცა, თუ ინფორმაციის გაზიარება უკვე მოხდა და მხარეებმა მოგვიანებით გადაწყვიტეს დოკუმენტის გაფორმება, ხელშეკრულებაში შესაძლებელია ჩაიდოს სპეციალური მუხლი, რომელიც მიუთითებს, რომ შეთანხმების პირობები ვრცელდება იმ ინფორმაციაზეც, რომელიც მხარეებს შორის გაიცვალა ხელშეკრულების ძალაში შესვლამდე პერიოდში.

 

შენიშვნა: სტატიაში მოცემული ინფორმაცია ატარებს გაცნობით ხასიათს და არ წარმოადგენს ინდივიდუალურ იურიდიულ კონსულტაციას. კონკრეტული ქეისის განსახილველად მიმართეთ ადვოკატს.